Bir Peugeot 307'nin sol ön camı çalışmaz olur. Aynı hafta merkezi kilit bazen açar bazen açmaz. Birkaç gün sonra araç sabah çalışmaz, akü boşalmıştır. Üç ayrı arıza gibi görünen bu tablo çoğu zaman tek bir birime çıkar: BSI. PSA grubu araçlarda (Peugeot, Citroën ve aynı platformu paylaşan bazı Opel modelleri) BSI, gövde elektroniğinin merkezidir. Bu yazıda BSI'nin ne yaptığını, neden bu kadar farklı sistemi aynı anda etkilediğini ve belirtilerin nasıl okunacağını anlatıyoruz.

BSI aslında ne iş yapıyor?

BSI'yi tek bir kutuda birleşmiş üç ayrı görev olarak düşünün:

  • Sigorta ve besleme merkezi. Kabin içi sigortaların ve rölelerin büyük bölümü BSI'nin içindedir. Yani bir tüketiciye giden akım fiziksel olarak bu kartın üzerinden geçer.
  • Gövde fonksiyonları. Merkezi kilit, camlar, silecekler, iç aydınlatma, farlar, alarm ve konfor donanımları doğrudan BSI tarafından sürülür.
  • Ağ geçidi (gateway). Motor beyni, ABS, airbag, gösterge paneli ve multimedya aynı hat üzerinde değildir. BSI bu ayrı CAN hatları arasında tercümanlık yapar. Ayrıca anahtarın transponderını okuyup motor beynine çalışma iznini veren birim de BSI'dir; bu yüzden BSI sorunları sık sık immobilizer arızası gibi görünür.

Buradan çıkan pratik kural şudur: tek bir sistemin bozulması BSI'yi işaret etmez. Birbiriyle alakasız görünen dört beş sistemin aynı dönemde garipleşmesi işaret eder.

Uykuya geçmeyen BSI ve boşalan akü

Aracı kilitledikten sonra BSI, ağdaki üniteleri sırayla uykuya alır ve kendi tüketimini düşürür. Bu geçiş modele göre değişir; genelde birkaç dakika ile çeyrek saat arasında tamamlanır. BSI uykuya geçemezse araç park halindeyken de akü çeker.

Bu ölçülebilir bir şeydir. Ampermetre eksi kutup ile kablo arasına seri bağlanır, kapılar kapatılıp araç kilitlenir ve beklenir. Uyku tamamlandığında sağlıklı bir araçta kalan tüketim genelde 20-50 mA bandındadır. Değer 300-500 mA civarında takılı kalıyor ve inmiyorsa ağ uyumuyor demektir. Bu durumda araç birkaç gün durduğunda marş belirgin şekilde zayıflar.

Uyanık kalmanın sebebi her zaman BSI'nin kendisi değildir: sonradan takılan takip cihazı, teyp, kapı kontak müşiri ya da bagaj lambası da ağı uyanık tutabilir. Bu yüzden ölçüm sigorta sigorta daraltılır. BSI'yi baştan suçlamak yanlıştır; önce ayıklamak gerekir.

Su girişi: en sık karşılaştığımız fiziksel sebep

PSA araçlarında BSI genelde torpidonun altında, sürücü ayak boşluğu hizasındadır. Yani su giren bir kabinde ilk ıslanacak elektronik parçalardan biridir. Su kaynağı çoğu zaman ön cam alt kanalının tıkalı tahliyesi, polen filtresi yuvası, açılır tavanın tahliye hortumu ya da klima yoğuşma suyunun yanlış yere akmasıdır.

Belirtinin zamanlaması ipucu verir: arıza yağmurdan sonra ya da araç yıkandıktan sonra çıkıyor, hava kuruyunca bir süre düzeliyorsa su ihtimali yüksektir. Kart üzerinde ve soket pinlerinde oluşan yeşil oksit, iletken yolları inceltir ve zamanla kopmaya götürür. Erken görülürse temizlik ve yol onarımıyla kurtulur; geç kalınırsa lehim altındaki bakır tamamen yenir.

Besleme kalitesi ve yanlış müdahaleler

BSI düşük ve dalgalı gerilimden hoşlanmaz. Yorgun bir aküyle marş basıldığında hat 9-10 V'un altına düşer; bu anlarda BSI'nin hafızasındaki kayıtlar bozulabilir. Göstergede beklenmedik biçimde erken çıkan "ekonomi modu" uyarısı çoğu zaman modül arızasından önce besleme sorununu haber verir.

İkinci kontrol şarj kalitesidir. Motor çalışırken akü uçlarında ölçülen alternatif gerilim ideal olarak 100 mV altındadır; 0,5 V üstü değerler şüphelidir. Diyot köprüsü bozulmuş bir alternatörde bu değer yükselir ve CAN hattındaki veriyi bozabilir. Bu araçlarda gösterge paneli anlamsız uyarılar verir, arıza hafızası iletişim hatalarıyla dolar; oysa asıl kusur alternatördedir.

Sürücünün yapmaması gerekenler

  • Sürekli akü kutbu sökmeyin. Geçici rahatlama sağlar ama arızayı gizler; ayrıca kontak kapalıyken BSI'nin uykuya geçmesi beklenmeden yapılan sökme kayıt bozulmasına yol açabilir.
  • Çalışan bir araçtan yüksek devirde takviye almayın. Gerilim sıçraması gövde modüllerini vurur.
  • Rastgele kodlama denetmeyin. Yarıda kalan bir yazılım işlemi, onarılabilir bir modülü kullanılamaz hale getirebilir.
  • Çıkma BSI takmayın. Modül şasi numarasına, motor beynine ve anahtarlara kilitlidir; eşleşmemiş bir ünite aracı çalıştırmaz.
  • Karta doğrudan sprey sıkmayın. Temizlik sökülüp kart bazında yapılmadıkça su ve kir daha derine iner.

BSI arızalarında doğru sıra şudur: önce arıza hafızası tüm modüllerden okunur, sonra akü ve şarj değerleri ölçülür, sonra park tüketimi izlenir. Bunların hiçbiri modülü suçlamadan yapılabilir ve çoğu zaman sorunu daha ucuz bir yerde bulur. Ölçümler gerçekten BSI'yi gösteriyorsa modülü değiştirmek tek seçenek değildir; kart üzerindeki besleme katı, sürücü entegreleri ve oksitlenmiş yollar onarılabilir. Bu tarafta ne yapıldığını BSI beyni tamiri sayfamızda anlattık.